Plakat reklamowy firmy Józefa Frageta utrzymany jest w wyrazistej, eleganckiej stylistyce art déco, charakterystycznej dla lat międzywojennych.
Całość kompozycji osadzono na głębokim, czarnym tle obramowanym szeroką czerwono-różową ramką, która nadaje przedstawieniu monumentalny i luksusowy charakter. Kontrast między ciemnym tłem a połyskującymi srebrzystymi przedmiotami podkreśla ekskluzywność reklamowanych wyrobów.
Centralną część plakatu zajmują trzy bogato zdobione sztućce ustawione pionowo: po lewej znajduje się duża łyżka, pośrodku nóż, a po prawej elegancki widelec. Każdy z nich posiada dekoracyjne, ornamentalne rękojeści o motywach roślinnych i neobarokowych zawijasach. Powierzchnia sztućców została przedstawiona z dużą dbałością o refleksy światła, dzięki czemu sprawiają wrażenie wykonanych z wypolerowanego srebra. Na ostrzu noża widnieje nazwisko „FRAGET”, pełniące funkcję subtelnego znaku firmowego.
Wokół sztućców rozmieszczono półkoliście liczne medale, ordery i herby królewskie, symbolizujące międzynarodowe wyróżnienia oraz prestiż marki. U góry widoczne są kolorowe herby i oznaczenia dworów królewskich, co sugeruje, iż firma była dostawcą dla europejskich monarchów. Po bokach rozmieszczono okrągłe medale w różnych kolorach — złotych, srebrnych i brązowych — przywołujące nagrody zdobywane na wystawach przemysłowych i artystycznych.
Między sztućcami umieszczono duże czerwone cyfry „18” i „24”, które prawdopodobnie odnoszą się do daty założenia firmy lub symbolicznego jubileuszu. Poniżej, złotymi literami, widnieje napis „SREBRO PLATERY”, wskazujący na główny asortyment przedsiębiorstwa.
Najbardziej dominującym elementem dolnej części plakatu jest ogromny napis „J. FRAGET” wykonany dekoracyjną, masywną czcionką w kolorze czerwonym z jasnym konturem. Pod nim umieszczono lokalizację firmy: „WARSZAWA, ELEKTORALNA 16.”, co wskazuje adres warszawskiej siedziby przedsiębiorstwa. Typografia plakatu jest wyraźna, geometryczna i reprezentacyjna, doskonale wpisująca się w estetykę reklamy przemysłowej początku XX wieku.
Całość sprawia wrażenie reklamy luksusowej marki, skierowanej do zamożnych odbiorców ceniących elegancję, wysoką jakość wykonania oraz prestiż związany z posiadaniem wyrobów srebrnych i platerowanych firmy Fraget.
Wątek łódzki.
Fabryka Wyrobów Platerowanych i Srebrnych Józefa Frageta należała do najważniejszych przedsiębiorstw przemysłowych dawnej Warszawy, lecz jej historia silnie splatała się również z dziejami Łodzi i tamtejszego rynku handlowego. Założony w 1824 roku zakład szybko zdobył renomę dzięki nowoczesnym technikom platerowania oraz eleganckim wyrobom stołowym, które trafiały do zamożnych domów w całym Imperium Rosyjskim.
W reklamie prasowej z końca XIX wieku podkreślano, iż fabryka była „ozdobiona wieloma złotemi medalami”, co miało świadczyć o wysokiej jakości produkcji i uznaniu zdobytym na wystawach przemysłowych („Fabryka Wyrobów Platerowanych i Srebrnych Józef Fraget Rozwój 1898 Nr 296”).
Ogłoszenie akcentowało również sprzedaż po „cenach fabrycznych”, co stanowiło ważny argument dla klientów z rozwijającej się przemysłowej Łodzi („Fabryka Wyrobów Platerowanych i Srebrnych Józef Fraget Rozwój 1898 Nr 296”). Na reklamie widniał adres łódzkiej filii przy ulicy Piotrkowskiej 69, będącej jedną z najbardziej reprezentacyjnych ulic handlowych miasta („Fabryka Wyrobów Platerowanych i Srebrnych Józef Fraget Rozwój 1898 Nr 296”).
Dzięki obecności sklepu firmowego w Łodzi wyroby Frageta trafiały do fabrykantów, kupców oraz inteligencji, którzy pragnęli podkreślać swój status elegancką zastawą stołową. Reklamy firmy podkreślały także nowoczesność zakładu galwanicznego i produkcję sreber 84 próby, co miało budować wizerunek przedsiębiorstwa jako symbolu jakości i postępu technicznego („Fabryka Wyrobów Platerowanych Józef Fraget Rocznik Łódzki Gebethbera i Wolffa 1911”).
W wydawnictwie adresowym z 1911 roku wymieniano liczne magazyny i przedstawicielstwa firmy działające nie tylko w Warszawie, lecz także w wielu miastach imperium rosyjskiego („Fabryka Wyrobów Platerowanych Józef Fraget Rocznik Łódzki Gebethbera i Wolffa 1911”). Łódź była jednak dla Frageta szczególnym rynkiem, gdyż miasto rozwijało się niezwykle dynamicznie i potrzebowało luksusowych produktów odpowiadających ambicjom miejscowych elit.
W artykule prasowym z „Kurjera Łódzkiego” opisano sklep firmy Fraget jako jeden z najbardziej eleganckich punktów sprzedaży wyrobów platerowanych w mieście („Sklep firmy Fraget w Łodzi Kurjer Łódzki 1927 Nr 330”).
Tekst podkreślał, że sklep przyciągał uwagę bogatym wystrojem wnętrz oraz bogactwem oferowanego asortymentu obejmującego sztućce, tace, lichtarze i galanterię stołową („Sklep firmy Fraget w Łodzi Kurjer Łódzki 1927 Nr 330”). Dziennikarze zauważali również, iż marka Fraget stała się synonimem elegancji i dobrego smaku, a sama nazwa firmy była rozpoznawalna niemal w całym kraju. Rozwój łódzkiej filii świadczył o znaczeniu miasta jako jednego z głównych ośrodków handlowych II Rzeczypospolitej, gdzie luksusowe towary znajdowały licznych odbiorców.
Fabryka Frageta umiejętnie łączyła nowoczesną produkcję przemysłową z prestiżowym charakterem swoich wyrobów, co zapewniało jej trwałą pozycję na rynku przez dziesięciolecia. Wątek łódzki w historii warszawskiej fabryki pokazuje, że przedsiębiorstwo Józefa Frageta było nie tylko symbolem stołecznego przemysłu, ale także ważnym uczestnikiem życia handlowego i obyczajowego rozwijającej się Łodzi przełomu XIX i XX wieku.
Metryka źródła.
Tytuł: 1824 srebro platery J. Fraget Warszawa.
Rodzaj obiektu: plakat reklamowy.
Autor/Wytwórca: nieznany.
Data powstania: lata 20. XX wieku (192…).
Miejsce powstania: Warszawa.
Wydawca/Instytucja/Warsztat: wydawca nieznany.
Materiał i technika: 1 karta (ilustracja).
Wymiary: 33 × 26 cm.
Tematyka: sztućce, metaloplastyka, Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych J. Fraget.
Zasięg czasowy: 1918–1939.
Prawa: Domena Publiczna, wolno zwielokrotniać, zmieniać i rozpowszechniać, także komercyjnie, z poszanowaniem praw osobistych twórcy.
Źródło: Biblioteka Narodowa.
Dostęp PDF: Polona.pl.
Prasa.
- Plakat "1824 srebro platery J. Fraget Warszawa" (Autor nieznany; lata 20. XX w.; Źródło Biblioteka Narodowa, ; Dostęp PFF: Polona.pl; Domena publiczna).
- Reklama prasowa "Fabryka Wyrobów Platerowanych i Srebrnych Józef Fraget (źródło: Rozwój dn. 27.12.1898, Nr 296; Zbiory WBP w Łodzi; Domena publiczna).
- Reklama prasowa "Fabryka Wyrobów Platerowanych Józef Fraget (źródło: Rocznik Łódzki Gebethbera i Wolffa 1911; Zbiory WBP w Łodzi; Domena publiczna).
- Notka prasowa "Sklep firmy Fraget w Łodzi (źródło: Kurjer Łódzki dn. 01.12.1927, Nr 330; Zbiory WBP w Łodzi; Domena publiczna).
